Nederland (Belasting)paradijs?

Het woord paradijs doet mij denken aan een paradijselijk stukje aarde. En ik kan het weten want ik ben zelf geboren op een dergelijk paradijselijk eiland op deze aarde. Aantrekkelijk om zijn vele faciliteiten: veel zon, prachtige stranden en zee, geweldige temperaturen, heerlijk ontspannen sfeer en voor sommigen een waar fiscaal paradijs. Met stomme verbazing heb ik dan ook kennis genomen van het feit dat Nederland een belastingparadijs zou zijn. De link tussen belastingen en Nederland kan ik nog leggen, maar een paradijs? Sorry, als ik iemand hiermee beledig, maar dat heb ik hier helaas niet mogen ervaren. Maar als ik om mij heen kijk, zou het zo maar kunnen dat anderen daar anders over denken. Laten we enkele situaties de revue laten passeren.

1. De vele buitenlanders (als ik de krant mag geloven vallen daaronder in ieder geval een aantal Bulgaren en Polen) die gebruik maken van onze riante toeslagenregeling. Heerlijk toch, je schrijft je in in een flat, je zit er nooit, bent dus formeel woonachtig op dat adres en toucheert handenvol geld aan toeslagen terwijl je feitelijk elders verblijft.

2. De staatssecretaris van Financiën die al geruime tijd wist dat er gefraudeerd werd met toeslagen, maar dat niet meldde aan de Tweede Kamer. Hij heeft het een paar dagen heel moeilijk gehad, wachtte zwetend af of de Kamer zijn handelen wel zou pikken, kreeg een debat met bagger over zich heen waar de honden geen brood van lusten, maar mag toch staatssecretaris blijven. Volgens sommigen weliswaar beschadigd maar toch. Als straks zijn politieke loopbaan voorbij is, weet ik bijna zeker dat er op hem een prachtige functie ligt te wachten met een honorarium dat zeker niet zal aansluiten bij de Balkenende-norm. Onder het motto: als je niet meer betaalt, kun je geen goede krijgen. En welke eigenschappen je hem ook toedicht: een volhouder was het en de aanhouder wint immers?

3. Veel ziekenhuizen en zorgverleners hebben veel te hoge bedragen gedeclareerd. Dat heeft geleid tot veel te hoge zorgpremies. Wordt dat geld teruggevorderd? Volgens mij niet. De belastingbetaler heeft betaald in het verleden en blijft betalen, want er ontstaat een gat en dat moet gedicht worden.

4. Wist u dat het uitmaakt wat je voor een verrichting ontvangt of de vergoeding op grond van de basisverzekering of uit de aanvullende verzekering moet komen? Aanvullend wil zeggen in het aan mij bekende geval een vergoeding van € 150 voor een verrichting in plaats van € 37,50. Zo in de zak van de zorgverlener. Paradijselijk toch?

5. En dan hebben we het nog niet gehad over de hoge winsten die grote ondernemingen behalen. Daar vloeit bitter weinig van terug in de Nederlandse schatkist, helaas. Of zorgverzekeringsmaatschappijen die zelf 5 miljoen winst maken, terwijl de bestuurders 12 miljoen vangen. Terwijl het eigen risico opnieuw zal worden verhoogd en de zorgpremie vermoedelijk ook.

6. Misschien een kleinminpuntje is het initiatief-wetsvoorstel voor een parkeerbelasting per minuut. Scheelt gemeenten handenvol geld, omdat ze nu per tijdvak geld ontvangen. Voor reeds bestaande parkeerautomaten geldt een riante overgangsregeling. En als dat voorbij is? Wedden dat dan allerlei andere tarieven fors verhoogd worden om een eventueel gemeentelijk tekort te dekken? Voor de makers van parkeerautomaten zorgt de belasting hier voor een paradijselijke situatie: er komt flink geld in het laatje.

7. Dan een boekje open over het wel en wee van de belastingdienst. Dat loog er niet om. Boekencontroles die niet uitgevoerd kunnen worden wegens gebrek aan mankracht. Aangiften en bezwaren de nog steeds ongecontroleerd worden weggestempeld als de tijd begint te dringen. Negatieve aangiften omzetbelasting die klakkeloos worden uitgekeerd zonder gecontroleerd te worden op juistheid. De afhankelijkheid van bestanden van de Kamer van Koophandel. Ook zo’n instantie waar je je vraagtekens van het nut erbij zet maar daarover

misschien een andere keer. Belastingwetgeving die niet of niet goed werkbaar is en voor meerderlei uitleg vatbaar. Blind vertrouwen na gemaakte afspraken, zelfs als tegen beter weten in bekend is dat informatie van derden erop wijst dat dit ten onrechte is.

Ik kom terug bij het begin van mijn verhaal: voor wie is Nederland nu een (belasting)paradijs?  Ik stel vast: voor mij niet. En wellicht voor u ook niet. Of ….. heb ik mij vergist? Is het toch niet een heel aardig (belasting)paradijs: Hoe gekker het er fiscaal aan toe gaat, hoe leuker ik het vind. Hoe meer werk er is. Hoe meer er contact moet zijn tussen bestuur en aangeslotenen van het NIBA. Hoe meer de cursussen bezocht zullen worden. Hoe vaker we zullen borrelen, met elkaar eten onder het overleg. Dat zou gezellig zijn. Voor mij staat in ieder geval vast dat ik in staat ben om regelmatig mijn paradijselijk geboorteland te bezoeken dankzij de Nederlandse belastingwetgeving en de heisa die daar soms over gemaakt wordt. Bovendien heb ik dan uiteindelijk tijd over, want aan mijn huwelijk hoef ik tijdelijk niet te werken. Mijn echtgenoot werkt zich dan namelijk een slag in de rondte als fiscalist. Of u het dan een (belasting)paradijs vind laat ik graag aan u over, maar een beetje paradijselijk vind ik het toch wel. Zeker als de zon schijnt, de temperatuur zodanig is dat ik eindelijk mijn winterjas uit kan laten, de staatssecretaris een leuke fiscale uitspatting doet, is mijn dag niet meer stuk te krijgen en waan ik mij toch echt even in een paradijs.

 

De boot gemist bij modern koningschap?

Het kan u niet ontgaan zijn: voor het eerst sinds lange tijd hebben we een koning. En zoals altijd als er een nieuw persoon aan het bewind komt, ontlokt dat bij de betrokkene vaak een stukje wijziging van de koers. Dat zie je meestal al op een eerder tijdstip: de media nemen allerlei interviews af en vragen de betrokkene ernaar. Een andere invulling noemen we dat. En onze kersverse koning heeft in zijn toespraak bij de aanvaarding van zijn ambt duidelijk aangegeven dat hij een andere invulling aan het koningschap zal geven, zij het dat hij heeft aangegeven bepaalde waarden die hij van huis uit heeft meegekregen te koesteren en te gebruiken dan wel voort te zetten. Maar hij heeft ook aangegeven dat als het parlement aangeeft een ceremonieel koningschap te willen, hij daar geen bezwaar tegen zal maken. Zijn taak is wat hem betreft ook niet geschikt als duobaan, want: er is maar één koning en dat is koning Willem-Alexander. Het NRC Handelsblad heeft bij een stuk gewijd aan onze nieuwe koning de opmerking geplaatst dat koning Willem-Alexander zijn ambt met liefde en trots zal vervullen, maar wel van 9 tot 5. Hij wil er namelijk ook nog zijn voor zijn gezin. Een prima voornemen dat helemaal past in deze tijd. Veel erefuncties zullen dan ook vervallen. Ze moeten immers verenigbaar zijn met zijn nieuwe functie, maar bovendien heeft een dag maar 24 uur. Een beetje mens heeft 8 uur slaap per dag nodig en dus blijft er maximaal 16 uur per dag over om te werken. Een beetje koning reist best veel. Ook dat kost tijd en vermoeit.

 

Allerlei mensen nemen de vrijheid een schrijven te richten aan de koning en stellen hem dan allerlei vragen of doen hem allerlei voorstellen of suggesties. De meesten hebben dat vooraf gedaan, maar ik ben zo vrij om dat achteraf te doen. Ik denk namelijk dat onze vorst een klein beetje de boot heeft gemist bij de invulling van zijn moderne koningschap. Of misschien wel gehaast door zijn niet vooraf geënsceneerde uitstapje bij DJ Armin van Buuren de boel een beetje in de war schopte, in tijdnood kwam en het volgende over het hoofd zag.

Een oplettende collega wees mij namelijk erop dat alle dwangbevelen tot op heden in naam der koningin werden uitgeschreven. Blijkbaar ziet hij in bepaalde situaties niet of zeer late belastingbetalingen met dwangbevelen als gevolg.

Dat zou vanaf heden aangepast moeten zijn: in naam des Konings dus.

Ik zou graag meedenken met de efficiëncy die koning Willem-Alexander in acht zou kunnen en wellicht ook moet nemen. Want hoe valt het nu te rijmen, dat een koning onschendbaar is, niet deelneemt aan de vorming van een regering, maar wel verantwoordelijk is voor het innen van belastinggelden. Dat kun je toch niet de moderne invulling noemen van omzet genereren zoals dat al jaren bij advieskantoren en in sommige gevallen ook voor de belastingdienst van toepassing is. Hij kan toch nooit politiek verantwoordelijk worden gesteld voor de schatkist? Logisch nagedacht zou die bal moeten liggen bij de betrokken minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem.  Maar ja, hoe regel je dat als hij net op zijn post zit, amper het ministerie van Financiën van binnen heeft bekeken en voorzitter wordt bij de groep EU-ministers? Die man heeft zijn handel al vol aan dit alles, los van alle brandjes die hij moet blussen over omvallende banken, salarissen van aangetrokken topmensen á raison van € 550 000, de Balkenende-norm voor iedereen doorvoeren en ook hij aangegeven heeft een gezin te hebben en dat te koesteren?

Tja, mag ik het zeggen? Zorg voor een goede bemanning op de Groene Draeck, zodat U lekker op het dek kan toezien of alles goed gaat. De beste stuurlui staan aan wal, dus daar laten we gerechtsdeurwaarders en dergelijke voor uitrukken als het mis gaat. En weet U het echt niet meer, meer dan even aan (tegen alle regels van het protocol in) bij een onbewoond eiland.  Geniet van de rust en de ruimte en denk even niet aan die dwangbevelen. Maar mis de boot huiswaarts niet. Nederland verwacht (veel van) U.

Rianne Kavelaars-Niekoop

Voorzitter Stichting NIBA

Politiek gekakel

 

 

 

Politiek gekakel

De kippen in den Haag bereiden zich voor op Pasen. Dan hoeven ze namelijk geen ei te leggen, want de chocoladepaaseieren liggen er al.  Ik weet het heel zeker, want alle voortekenen wijzen daarop. Waar denk ik dan zoal aan?  Aan heel veel, zoals bijvoorbeeld aan de volgens minister van Financiën niet hoog genoemde beloning van de nieuwe topman van onze nationale SNS-bank (€ 550 000 zakgeld per jaar) enerzijds en daar direct tegenover stellende dat de gemiddelde salarissen bij banken en financiële instellingen veel te hoog zijn anderzijds, maar misschien denk ik nog wel het meest aan het gesloten woningmarktakkoord. Hoeveel borrels moet je achterover slaan om zoiets wanstaltigs te kunnen bedenken? Ik ben geneigd om te roepen dat je zelfs als je ladderzat bent je in het algemeen hier niet toe in staat zult zijn, maar in onze politieke arena is dat met vlag en wimpel gelukt. Bravo, onze toekomstige koning kan trots zijn op zijn regering! Waar ik mij nu zo druk om maak? Om het volgende.

Nog geen jaar geleden wordt met veel tam tam bekend gemaakt dat de financiële malaise op de woning markt effectief zal worden aangepakt. Er mogen geen leningen groter dan 106% van de koopprijs worden afgesloten en op termijn moeten deze terug naar 100%. Verder moet de lening binnen een termijn van 30 jaar (360 maanden) annuïtair worden afgelost. De hele woning- en hypotheekmarkt schrok zich een ongeluk en kwam volledig stil te liggen. Enige geruststelling was op zijn plaats: voor reeds bestaande hypotheken gold een overgangsregeling, mits daarvan de eerste stappen gezet zouden zijn vóór 1 april 2013. De termijn was erg krap, maar verlenging tot bijvoorbeeld 1 juni 2013 was onmogelijk. Er werd onder meer geschermd met afspraken binnen de Europese Unie, hetgeen eigenlijk erop neerkwam dat werd gezegd: koppen dicht allemaal.

Maar de lente is in aantocht en dus moeten de kippen van stok. Een stel zeer gewichtige kippen uit den Haag hebben behoorlijk lang gebroed en laten nu vol trots hun broddelwerkje zien: Je kunt niet één, maar zelfs twee leningen voor de aankoop van een woning krijgen. De ene lening met een looptijd van (maximaal) 30 jaar zorgt ervoor dat 50% van de hypothecaire schuld wordt afgelost. In vergelijking met andere hypothecaire leningen niets bijzonders, waarbij recht bestaat op hypotheekaftrek voor de inkomstenbelasting. De andere lening kent een langere looptijd dan 30 jaar en kan worden gebruikt om de ontbrekende 50% van de eerste lening af te lossen. Belangrijkste kenmerken: geen hypotheekrente-aftrek en hogere lasten op termijn. Onduidelijk is of over deze lening ook NHG wordt verkregen.

Bedoeling van dit hele gebeuren: de woningmarkt een duwtje in de rug geven en in het bijzonder de startersmarkt op weg helpen. Dat ze iemand een ongeneeslijke hernia trappen, wordt niet opgemerkt. Dat je de eerste bank nog moet gaan vinden die bereid is om hieraan mee te werken, wordt er niet bij verteld.  Maar dan het allerergste: is dit nu zo’n baanbrekende oplossing voor de woningmarkt? Geloof mij maar, bij dit zootje kippen heeft een waardeloze haan gezeten. Zonder dit akkoord had ik ook zelf naar een bank kunnen gaan en vragen om een tweede lening. Daarvan was de rente zeker weten ook niet aftrekbaar. En daarvan had je ook met zekerheid kunnen voorspellen dat geen financiële instelling zich hieraan zomaar zal wagen als er nog zoveel onduidelijk is.

Tja wat nu? Ik zou even wachten. Er komt namelijk nieuw politiek gekakel. Deze maand nog, heeft de minister van Financiën beloofd. Daarin geeft hij tekst en uitleg. En weet je wat ik nu het spannendst vind? Ik ben zo benieuwd wat voor mooi paasei er over enkele weken bij mijn bord ligt.

 

 

Terug bij af of happy together?

 

De veranderdrift van sommige bewindslieden kent geen grenzen. Dit lijkt in het bijzonder te gelden voor bewindslieden die op Financiën de scepter zwaaien. Vaak zien ze het uiteindelijk effect van hun hande-lingen niet eens, want eer de maatregelen goed en wel zijn ingevoerd, is de vier-jaarstermijn van het kabinet alweer voorbij. Al een aantal jaren heb ik de indruk dat de bewindslieden hetzij door bijzondere wetgeving hetzij door grotere veranderdrift willen opvallen. Zeg maar het pad uitstippelen voor de carrière daarna, want ook daar blijkt veel om te doen. Staatssecretaris Koning heeft destijds de Tweeverdieners-wetgeving binnen geloodst en een complete herziening van de Belastingdienst doorgevoerd. Staatssecretaris Vermeend heeft diepe indruk gemaakt met zijn voorstellen voor herziening voor de inkomsten-belasting die uiteindelijk uitmondden in de Wet IB 2001. Bij staatssecretaris de Jager lag de focus op lastenverlichting in het bijzonder voor ondernemers en staats-secretaris Weekers heeft zijn pijlen gezet op veranderingen in de marge tot het grote werk gaat komen: het eindrapport van de Commissie Dijkhuizen. Nou ja, in de marge? Daar kunnen mis-schien ook wat vraagtekens bij gezet worden. De relatief kleine aanpassingen voor het eigen woningregime hebben tot grote consternatie op de huizenmarkt geleid. Niks meer verkoop van huizen, vlot trekken van de bouw etc. De markt ligt compleet stil. Banken willen de termijn voor hypotheekrente-aftrek het liefst verlengen naar 40 jaar, want zij zien de bui al hangen: er zouden grote verliezen afgeboekt moeten worden. Inmiddels is ook bekend dat op een restschuld bij de eigen woning een torenhoge rente in het verschiet zit. Gevolg: aanverwante branches voelen de klappen ook. De verhoging van de omzet-belasting heeft even tot een dip geleid en wat dat verder gaat be-tekenen, is nog maar de vraag.

En nu is met een beetje geluk de autobranche de klos: de fiscale bijtelling moet eerlijker verdeeld worden. De arbeidsmarkt zal zeker niet aantrekken, want ook daar is veel te doen met ontslagver-goedingen, vaste/flexibele contracten enz. Dat kan onder meer hypotheekaanvragen belemmeren. De Belastingdienst doet even als andere overheidsorganen net zo hard mee dus ook daar vallen veel ontslagen.

En eigenlijk verbaast dit alles mij. Weet u waarom? De vorming van dit kabinet was top. Zo ongeveer onder een borrel beklonken. Dat is toch de ultieme manier van samenwerking? Dan zou je toch verwachten dat als zo’n kabinet aan de slag gaat, dat geolied moet lopen en er uitstekend samengewerkt zal worden. In de uitwerking van de wetgeving merk ik daar helaas nog niets van. Het ministerie van Veiligheid en Justitie vogelt in zijn eentje allerlei juridische wetsvoorstellen uit zonder zich af te vragen of het gevolgen heeft voor bijvoorbeeld Financiën. Datzelfde gebeurt bij Sociale Zaken en Werk-gelegenheid. We zijn dus eigenlijk weer terug bij af. Ieder zijn eigen toko en die wordt bewaakt en geen enkel oog voor andermans belangen. Dat past niet in een land waar de minister van Financiën op de nominatie staat voorzitter te worden van een Europese groep ministers. Europa zal nooit een eenwording zijn als we niet gaan samenwerken. Dus ja, u begrijpt het al: ik hoop op veel borrels om zaken te regelen en daarmee op een goede samenwerking om te voorkomen dat we terug bij af zijn. En dat is ook nog eens goed voor de horeca.

 

 

Zonder kluitje het bos in

De nieuwe kabinetsleden zijn nauwelijks van het bordes af komen wandelen, maar voor mij zijn ze al van hun voetstuk gevallen. Zo snel, zult u denken. Waarom dan? Ze hebben nog nauwelijks geregeerd toch? Maar niets doen is soms ook een vorm van handelen. Hun strategie luidt volgens mij: zorg dat niemand meer door de bomen het bos ziet en laat ze daar dan bij voorkeur tijdens de donkerste dagen van het jaar rondwandelen. Zonder licht of zaklamp, zonder routekaart of kompas. Want het moet soberder. Dat snap ik. Er moet bezuinigd worden. Dat snap ik ook. Maar bij een feest heb ik toch wat anders in gedachten dan nivellering op deze wijze. Want de wetsvoorstellen en aanvullingen en wijzigingen tuimelen over elkaar heen. En omdat we steeds afspraken maken die niet nu maar bijvoorbeeld over een jaar of over twee jaar gaan gelden, weet straks nagenoeg niemand meer dat we dat in het verleden ook nog afgesproken hadden. Dan de koopkrachtberekeningen. Nu bepaalde gegevens ten enenmale ontbreken, is het volgens mij niet mogelijk een deugdelijke voorspelling te doen wat de gevolgen zijn van de vele voorstellen. Ik hoor bijvoorbeeld niemand iets zeggen over de gevolgen van de afschaffing van de zelfstandigenaftrek voor zzp-ers zonder nadere aanpassing van het voor hen geldende tarief. Want afschaffing van de zelfstandigenaftrek komt er en de winstbox ook, maar of dat nu betekent dat alles bij het oude blijft financieel? En hoe zit het met de alleenstaande ouders? De voor hen geldende heffingskortingen worden afgeschaft. Dat scheelt voor velen heel veel geld. Geld wat ze terug zouden moeten zien in een verhoging van het kindgebonden budget. Maar dan zou het kindgebonden budget wel erg veel omhoog moeten. En of dat gaat gebeuren? En ondertussen wordt de kinderbijslag verlaagd.

Tegelijk met een wijziging van het tarief van de derde schijf gaat ook de hypotheekrenteaftrek eraan. En gaan vele lasten omhoog. De middeninkomens worden daardoor hard getroffen. En zij vielen in het verleden bij vele tegemoetkomingen buiten de boot. Maar hun huis verkopen is niet altijd een optie. De hoge hypotheek die erop rust, maakt dat er een bepaalde verkoopprijs uit zal moeten rollen, anders blijft men met een forse restschuld achter. Die niet in vijf jaar is af te lossen. En bij aankoop van een andere woning komen de provisies van banken, tussenpersonen etc. als extraatje om de hoek kijken.

Allemaal zaken die ik tijdens de verkiezingscampagnes niet tegelijkertijd heb gehoord, maar die nu wel tegelijkertijd gaan gebeuren.

Moeten we daar nu blij mee zijn, vraag ik me af? Het antwoord laat ik graag aan u over. Maar we zullen er wel veel vragen en werk door gaan krijgen. En nu de donkere dagen naderen, stel ik maar voor om als ontspanning een wandeling door dat bos te gaan maken, zonder licht en zonder kompas. En dan zo een spinnenweb in lopen. Niet opgevallen, zo erin gelopen. Onder de spinrag. Net als met de wetgeving. Zijn we er toch weer ingetuind.

 

Rianne Kavelaars-Niekoop

Voorzitter Stichting NIBA